Jafar Panahi

Dżafar Panahi (pers. جعفر پناهی; ur. 11 lipca 1960 w Mijane) – irański reżyser, scenarzysta, producent i montażysta filmowy. Kluczowa postać Nowej fali kina irańskiego oraz najbardziej rozpoznawalny reżyser tegoż nurtu obok Abbasa Kiarostamiego i Asghara Farhadiego. Laureat głównych nagród na Międzynarodowych Festiwalach Filmowych w Berlinie, Wenecji, Locarno oraz Valladolid. Twórczość Panahiego wzbudzała na jego ojczyźnie liczne kontrowersje spowodowane brakiem podporządkowania panującemu tam reżimowi. Na reżysera nakładano różne kary ograniczające jego wolność artystyczną oraz osobistą. W 2010 roku skazano go na sześcioletni areszt więzienny, który zmieniono na dwudziestoletni areszt domowy po wstawiennictwie reżyserów oraz aktorów światowego kina. Został uhonorowany na MFF w Cannes Nagrodą Główną w sekcji Un Certain Regard (2003: Karmazynowe złoto), Złotą Kamerą (1995: Biały balonik), Nagrodą Katolickiego Biura Filmowego (OCIC), Złotym Lwem (2000: Krąg), Złotym (2015: Taxi – Teheran) i Srebrnym Niedźwiedziem (2013: Zasłona), a także dwukrotnie otrzymał nominację do Złotego Niedźwiedzia. W 2012 roku otrzymał nagrodę Sacharowa.