Carole Lombard

Carole Lombard (wym. [ˈkærəl ˈlɑmbɑrd], właśc. Jane Alice Peters; ur. 6 października 1908 w Fort Wayne, zm. 16 stycznia 1942 pod Potosi Mountain) − amerykańska aktorka filmowa, ikona i jedna z największych gwiazd kina lat 30. XX wieku. Szczególnie ceniona za energiczne, często niecodzienne role w filmach z gatunku screwball comedy. W drugiej połowie lat 30. była najlepiej zarabiającą aktorką w Hollywood. W latach 1939−1942 pozostawała w związku małżeńskim z Clarkiem Gable’em, będąc jego trzecią żoną. W 1999 została sklasyfikowana przez American Film Institute na 23. miejscu w rankingu „największych aktorek wszech czasów” (The 50 Greatest American Screen Legends)[a]. W wieku 12 lat, za sprawą reżysera Allana Dwana, Lombard zadebiutowała w filmie A Perfect Crime (1921). Z chęci zostania profesjonalną aktorką, w październiku 1924 podpisała kontrakt z Fox Film Corporation, występując w rolach epizodycznych. W latach 1927−1929 współpracowała z producentem Mackiem Sennettem, grając w wielu produkcjach krótkometrażowych. Następnie zaczęła regularnie występować w filmach pełnometrażowych, takich jak High Voltage (1929) i The Racketeer (1929). Po udanym występie w westernie The Arizona Kid (1930), podpisała kontrakt z wytwórnią Paramount Pictures, która zaczęła obsadzać ją w rolach pierwszoplanowych. Punktem zwrotnym w jej karierze był udział w screwball comedy Napoleon na Broadwayu (1934). Lombard stała się jedną z głównych aktorek gatunku, pojawiając się między innymi w Hands Across the Table (1935) i Moim panie mężu (1936). Za udział w drugim z tych filmów otrzymała nominację do Oscara w kategorii dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. Do jej późniejszych ważnych produkcji zalicza się: True Confession (1937), Pan i Pani Smith (1941) oraz Być albo nie być (1942). Po przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do udziału w II wojnie światowej pod koniec 1941, aktywnie włączyła się w sprzedaż bonów wojennych. Pośmiertnie została odznaczona przez prezydenta Franklina Delano Roosevelta Medalem Wolności jako pierwsza kobieta, która zginęła na służbie podczas wojny. Jane Alice Peters urodziła się 6 października 1908 w Fort Wayne w stanie Indiana w dwupiętrowym domu przy 704 Rockhill Street. Była trzecim dzieckiem i jedyną córką Fredericka Christiana Petersa (1875–1935) i Elizabeth Jayne „Bessie” Peters (z domu Knight; 1876–1942). Jej dziadek, John Claus Peters (1848−1922), przybył do Fort Wayne tuż po zakończeniu wojny secesyjnej i wraz z Henrym C. Paulem utworzył koncern Horton Manufacturing Company w 1871. Firma ta opracowała i wyprodukowała pierwszą pralkę. Peters miała dwóch starszych braci − Fredericka Charlesa (1902–1979) i Johna Stuarta (1906–1956) − z którymi łączyła ją silna więź. Rodzice przyszłej aktorki wywodzili się z zamożnych sfer, a ona sama do 5 roku życia wychowywała się w komfortowych warunkach. Biograf Robert D. Matzen opisywał lata młodości Peters jako „okres dobrobytu”, mimo że stosunki pomiędzy jej rodzicami były napięte. W październiku 1914 matka zabrała trójkę dzieci i przeniosła się do Los Angeles w Kalifornii, gdzie zamieszkali przy Venice Boulevard[b]. Ich przeprowadzka zbiegła się z czasem, w którym lokalny przemysł filmowy coraz aktywniej rozwijał się w południowej Kalifornii, po przenosinach z Nowego Jorku. Rodzice Peters nie zdecydowali się na rozwód, pozostając w separacji. Mimo to Frederick Christian Peters wspomagał finansowo żonę i dzieci, dzięki czemu mogli wieść spokojne życie, choć nie tak dostatnie jak w rodzinnym Fort Wayne. Opisana przez biografa Wesa D. Gehringa jako „beztroska chłopczyca”, przyszła aktorka w latach młodości z zaangażowaniem uprawiała sport i lubiła oglądać filmy. W okresie nauki w Virgil Junior High School grała w tenisa, siatkówkę, pływała oraz zdobywała trofea w lekkiej atletyce. W wieku 12 lat, grając z przyjaciółmi w baseball, zwróciła na siebie uwagę reżysera filmowego Allana Dwana, który w późniejszych latach wspominał, że ujrzał „uroczo wyglądającego chłopczyka… który znokautował inne dzieci, grając w lepszego baseballa niż oni. Potrzebowałem kogoś w jej typie do tych zdjęć”. Zachęcona przez matkę, z entuzjazmem przyjęła niewielką rolę w niemym melodramacie A Perfect Crime (1921, reż. Allan Dwan), wcielając się w siostrę bohatera kreowanego przez Monte Blue’a. Spędziła na planie dwa dni. Dwan w późniejszym czasie wyrażał pochlebną opinię na temat jej debiutu na dużym ekranie. A Perfect Crime nie był szeroko dystrybuowany, ale krótkie doświadczenie na planie zachęciło Peters i jej matkę do poszukiwania większej ilości pracy przy produkcjach filmowych. Jako nastolatka uczestniczyła w kilku castingach, ale żaden z nich nie zakończył się angażem. W wieku 15 lat wystąpiła jako królowa podczas majowego karnawału w Fairfax High School. Jej kreacja została dostrzeżona przez jednego ze współpracowników Charliego Chaplina, który zaproponował dziewczynie udział w zdjęciach próbnych do komedii Gorączka złota (1925, reż. Charlie Chaplin). Choć nie otrzymała roli Georgii (dostała ją Georgia Hale), to jej kandydatura podniosła w znacznym stopniu świadomość wśród aspirujących aktorek w owym czasie. Testy próbne Peters obejrzeli przedstawiciele firmy Vitagraph Film Company, którzy wyrazili zainteresowanie podpisaniem umowy z początkującą aktorką. Do jej finalizacji ostatecznie nie doszło, lecz Peters zdecydowała się na zmianę imienia (Jane uznano za zbyt nudne). Wybrała imię Carol, po dziewczynie z którą grała w tenisa w gimnazjum.