Errol Morris

Errol Morris (ur. 5 lutego 1948 w Hewlett) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Jeden z czołowych twórców amerykańskiego kina dokumentalnego. Jego twórczość wyróżnia uporne dążenie reżysera do poznania prawdy za pomocą różnorakich środków, m.in. wywiadów, odgrywanych scen, animacji czy nieznanych materiałów archiwalnych. Poza filmami i serialami, Morris jest również twórcą ponad tysiąca reklam telewizyjnych. Urodził się w stanie Nowy Jork w rodzinie żydowskiej. Jego ojciec był lekarzem i zmarł na atak serca, gdy Errol miał zaledwie dwa lata. Wychowywała go i jego starszego brata Noela samotna matka Cinabelle Morris. Była ona absolwentką prestiżowej szkoły muzycznej Juilliard School, uczyła gry na fortepianie, a jej pierwszym językiem był jidysz. Errol od małego uczył się gry na wiolonczeli. W 1969 Morris uzyskał tytuł licencjata na kierunku artystycznym na University of Wisconsin-Madison. Później próbował swoich sił na fizyce na Uniwersytecie Princeton, a także na filozofii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley pod kierunkiem Thomasa Kuhna, ikony postmodernizmu i twórcy pojęcia paradygmatu naukowego. Kuhn miał w czasie jednej z ożywionych dyskusji rzucić w głowę niepokornego studenta Errola popielniczką. Na kampusie w Berkeley Morris zaprzyjaźnił się z kręcącym wtedy Stroszka w USA niemieckim reżyserem Wernerem Herzogiem. Debiutem reżyserskim Morrisa był kultowy, choć mający początkowo problemy z dystrybucją, dokument Bramy niebios (1978), poświęcony dwóm kalifornijskim cmentarzom dla zwierząt. Już w tym pierwszym projekcie ujawniła się charakterystyczna dla reżysera metoda pracy: osoby udzielające wywiadu patrzyły się wprost do kamery i nie udawały, że nie wiedzą o jej istnieniu. Metoda ta, zwana „Interrotron”, stała się od tej pory znakiem rozpoznawczym twórczości Morrisa. W czasie długotrwałych prac nad filmem Werner Herzog założył się ze swoim 29-letnim protegowanym Errolem Morrisem, że jeśli obraz zostanie ukończony i pokazany w kinach, to Herzog zje but, w którym właśnie chodzi. Po udanej premierze filmu niemiecki reżyser publicznie wywiązał się z danej przyjacielowi obietnicy i w 1979 skonsumował swój wcześniej ugotowany but, co uwiecznione zostało w krótkometrażowym filmie Werner Herzog zjada swój but (1980) Lesa Blanka. Kolejne filmy Morrisa odnosiły coraz większe sukcesy. Vernon, Florida (1981), mający status równie kultowy jak debiut, ukazywał w przyjemny sposób ekscentrycznych mieszkańców tytułowego prowincjonalnego miasteczka. W Cienkiej niebieskiej linii (1988) reżyser niczym rasowy detektyw prowadził śledztwo w sprawie niejakiego Randalla Adamsa, niesłusznie skazanego za zabicie policjanta z Teksasu. Obraz doprowadził w konsekwencji do uwolnienia Adamsa z więzienia. Chociaż film zalicza się do klasyki światowego kina dokumentalnego, Amerykańska Akademia Filmowa nie przyznała mu nawet nominacji do Oscara, uznając, że skoro są w nim odgrywane sceny rzekomo mających miejsce wydarzeń, filmu nie można w pełni uznać za dokumentalny.