Gene Kranz

Eugene Francis „Gene” Kranz (ur. 17 sierpnia 1933) – amerykański inżynier, emerytowany administrator i kierownik lotu NASA. Służył jako kierownik lotu (ang. Flight Director – FLIGHT) podczas misji w programach Gemini i Apollo, na tym stanowisku zastąpił pierwszego kierownika lotu w historii NASA Chrisa Krafta. Kranz jest najbardziej znany z prowadzenia zespołu kontrolerów, któremu udało się uratować załogę Apollo 13, historia ta została później zekranizowana, Kranza w filmie zagrał Ed Harris. Kranz był także kierownikiem lotu podczas pierwszego lądowania człowieka na Księżycu w trakcie misji Apollo 11. Charakterystycznymi cechami jego wyglądu są: fryzura z krótko przystrzyżonymi włosami oraz białe kamizelki, noszone przez niego w Centrum Kontroli Misji, szyte przez żonę Martę Kranz specjalnie z okazji każdej kolejnej misji, którą prowadził jako kierownik lotu. Przyjaźni się z astronautami, z którymi pracował, pozostaje jedną z najbarwniejszych postaci związanych z amerykańskimi załogowymi lotami w kosmos, ucieleśnieniem hasła „NASA solidni i fachowi” (ang. NASA tough-and-competent) z Doktryny Kranza (ang. Kranz Dictum). Otrzymał od prezydenta USA Medal Wolności. W ankiecie z 2010 roku przeprowadzonej przez Space Foundation, Kranz zajął drugie miejsce na liście najpopularniejszych bohaterów eksploracji kosmosu. Kranz urodził się 17 sierpnia 1933 roku w Toledo (Ohio) i uczęszczał do Central Catholic High School. Dorastał na farmie, z której było widać zakład firmy Willys-Overland produkujący samochody Jeep. Jego ojciec, Leo Peter Kranz, był synem niemieckiego imigranta i służył jako wojskowy sanitariusz podczas I wojny światowej. Ojciec Kranza zmarł w 1940 roku, Eugene miał wtedy tylko siedem lat. Kranz ma dwie starsze siostry Louise i Helen. Wczesną fascynację Kranza lotami odzwierciedla temat pracy dyplomowej na zakończenie szkoły średniej: Projektowanie i możliwości zastosowania rakiet do lotów międzyplanetarnych. Po ukończeniu szkoły średniej w roku 1951, Kranz poszedł do college’u. Ukończył studia z tytułem licencjackim nauk technicznych (ang. Bachelor of Science) z inżynierii lotniczej na Parks College of Engineering, Aviation and Technology – Saint Louis University w 1954 roku. Czekając na miejsce na kursie dla przyszłych pilotów wojskowych zatrudnił się w McDonnell Aircraft Corporation w Saint Louis, gdzie pracował w wydziale badawczym. W 1955 roku Kranz ukończył kurs dla przyszłych pilotów wojskowych w bazie Lackland Air Force Base w Teksasie. W następnym roku ożenił się z Martą Cadeną, córką imigrantów z Meksyku, którzy uciekli do USA po Rewolucji meksykańskiej. W tym czasie Kranz dostał się w szeregi pilotów F-86 Sabre oraz ukończył kurs pilotażu najnowocześniejszego myśliwca F-100 Super Sabre. W czerwcu 1957 roku dostał przydział do ostatniego szwadronu F-86F w czynnej służbie stacjonującego w Korei, którego zadaniem było patrolowanie Koreańskiej Strefy Zdemilitaryzowanej. Po powrocie z Korei, Kranz odszedł z armii i znalazł pracę, ponownie w McDonnell Aircraft Corporation, gdzie pracował przy projektach badawczych i testach pocisków w bazie Sił Powietrznych Holloman. Po zakończeniu testów do projektu pocisków, przy których pracował, Kranz odszedł z McDonnell. Po nieudanej próbie powrotu do Sił Powietrznych, rozpoczął 17 października 1960 roku pracę w Kosmicznej Grupie Zadaniowej NASA, której siedziba mieściła się wtedy w Langley Research Center w Wirginii. Christopher C. Kraft przydzielił mu zadanie opracowania procedur dla kontrolerów lotu w bezzałogowej misji Mercury-Redstone 1 (MR-1). Jako oficer odpowiedzialny za procedury, Kranz miał za zadanie między innymi zintegrowanie MCC (ang. Mercury Control Center) z zespołem nadzorującym starty na Cape Canaveral na Florydzie oraz opracowanie procedur „Go/NoGo”, które określały, kiedy misja może być kontynuowana, a kiedy należy ją przerwać, jednocześnie pośredniczył w przekazywaniu informacji za pomocą dalekopisu, pomiędzy Cape Canaveral a zamiejscowymi stacjami śledzenia, zlokalizowanymi dookoła świata. Kranz pełnił te role we wszystkich misjach bezzałogowych i załogowych programu Merkury, łącznie z pionierskimi lotami MR-3 i MA-6, w których pierwsi Amerykanie odpowiednio przekroczyli granicę przestrzeni kosmicznej i okrążyli Ziemię po orbicie.