Andrzej Grabowski

Andrzej Grabowski (ur. 15 marca 1952 w Chrzanowie) – polski aktor teatralny, telewizyjny, filmowy i dubbingowy, artysta kabaretowy, piosenkarz, scenarzysta i reżyser. Jako aktor zadebiutował w 1972 niewielką rolą Edwarda w serialu Odejścia, powroty. W 1974 ukończył studia aktorskie w PWST w Krakowie. Jeszcze w trakcie studiów zadebiutował rolą Pana Trzebińskiego w Teatrze Telewizji, w kolejnych latach grał również w Tarnowskim Teatrze im. Ludwika Solskiego oraz krakowskich teatrach: Słowackiego i Starym. Ponadto występował w zespole Ensemble MW2, z czasem rozpoczął karierę kabaretową. Ogólnopolską rozpoznawalność zapewniła mu rola Ferdynanda Kiepskiego, głównego bohatera serialu Polsatu Świat według Kiepskich (1999–2021). Do najważniejszych ról w jego aktorskiej karierze należą występy w filmach: Dzień świra (2002), Kariera Nikosia Dyzmy (2002), Zróbmy sobie wnuka (2003), Pitbull (2005), Strajk (2006), Dublerzy (2006), Pitbull. Nowe porządki (2016), Pitbull. Niebezpieczne kobiety (2016) i Polityka (2019). Z dubbingu został zapamiętany jako Buck Gdak w Kurczaku Małym (2005), Nathaniel w Zaczarowanej (2007), Miś Tuliś w Toy Story 3 (2010) oraz Alastor „Szalonooki” Moody z serii filmów o Harrym Potterze. W 2009 debiutował jako wokalista studyjny, wydał cztery albumy: Mam prawo... czasami... banalnie, Cudne jest nudne, Pechy i peszki oraz Łagodnie. Laureat Nagrody Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu dla Młodych Aktorów podczas Kaliskich Spotkań Teatralnych oraz zdobywca nagrody na Opolskich Konfrontacjach Teatralnych „Klasyka Polska”. Odznaczony Złotym i Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Jest synem Łucji z domu Bahr (zm. 2015) i Bolesława (1913–1980) Grabowskich. Wychował się w Alwerni wraz z braćmi – Mikołajem, aktorem i reżyserem, i Wiktorem (1941–2019), inżynierem górnikiem. W młodości był ministrantem i harcerzem. W wieku 17 lat zdał maturę w liceum w Chrzanowie. Po niedostaniu się do szkoły teatralnej został zatrudniony w firmie Gazobudowa. W 1969 rozpoczął naukę w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie. Studiował na jednym roku z Jerzym Stuhrem. Powtarzał trzeci rok studiów. W trakcie studiów występował w kabarecie Janusza Rewińskiego „FIUT” oraz zadebiutował na wielkim ekranie epizodyczną rolą w miniserialu Odejścia, powroty. W 1974 obronił dyplom, po czym rozpoczął pracę w Tarnowskim Teatrze im. Ludwika Solskiego. Wystąpił w reżyserowanych przez Ryszarda Smożewskiego: Klątwie, Tangu i Łgarzu, a w 1977 za występ w roli Belusa w spektaklu Przepraszam, czy tu biją otrzymał Nagrodę Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu dla Młodych Aktorów podczas Kaliskich Spotkań Teatralnych. Po odejściu z tarnowskiego teatru w 1978 związał się z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, z którym związany był przez wiele następnych lat, grając m.in. Poetę w sztuce W małym dworku, Stanisława Witkiewicza w Bracie naszego Boga, Ziłowa w Polowaniu na kaczki i Michała Strawińskiego w Listopadzie. Od 1979 występuje w zespole Ensemble MW2, z którym wystawia m.in. spektakl Kwartet dla czterech aktorów, grał też Lucilio Vaniniego, głównego bohatera sztuki Vaniniana. W latach 80. zaczął występować z programem kabaretowym w krakowskim klubie „Feniks”. Z czasem rozpoczął solową karierę kabaretową. W 1986 zagrał w sztuce Scenariusz dla trzech aktorów w Teatrze STU w Krakowie, a za monodram Audiencja V Bogusława Schaeffera zdobył Grand Prix na Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Jednego Aktora w Torunie. W 1989 zagrał swoją pierwszą większą rolę filmową – Stefana Sapieję – w produkcji Feliksa Falka Kapitał, czyli jak zrobić pieniądze w Polsce.